Wat is mantelzorg?

Mantelzorg is een overkoepelend begrip voor veel vormen van meer dan gebruikelijke zorg, die

partners, ouders, kinderen, familieleden, vrienden en buren elkaar verlenen. Soms wordt ook wel het

begrip familiezorg of familiaire zorg gebruikt omdat mantelzorgers heel vaak familie (inclusief partners) zijn.

Wij hanteren de ruime definitie van Mezzo1 om te onderstrepen dat de relatie tussen mantelzorger en de cliënt voorop staat.

Deze definitie luidt als volgt.

Mantelzorgers zorgen voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner, ouder, kind

of ander familielid, vriend of kennis. Mantelzorgers zijn geen professionele zorgverleners maar geven zorg omdat zij een

persoonlijke band hebben met degene voor wie zij zorgen. Mantelzorg is niet de alledaagse zorg voor bijvoorbeeld een gezond kind.

Mantelzorg is vaak langdurig en intensief.

Of anders gezegd: Mantelzorg is langdurige zorg die niet in het kader van een hulpverlenend beroep

wordt geboden aan een hulpbehoevende door personen uit diens directe omgeving, waarbij de

zorgverlening rechtstreeks voortvloeit uit de sociale relatie.

De mantelzorger

De mantelzorger vormt een belangrijke factor, in veel situaties de belangrijkste, in het leven van de

cliënt. Hij heeft vaak een sterke emotionele band met de cliënt en heeft meestal al heel lang en

intensief huishoudelijke- maar ook verzorgende en soms verplegende taken op zich genomen. Als van

het laatste sprake is worden goede afspraken gemaakt over bevoegdheid en bekwaamheid en het

bewaken van de kwaliteit. Dit wordt altijd schriftelijk vastgelegd, zo nodig in een aparte overeenkomst.

De mantelzorger behartigt ook vaak de belangen van de cliënt en/of ondersteunt de cliënt bij het

nemen van beslissingen of de verwerking. Het blijkt dat met name deze taken als meer belastend

worden ervaren dan de meer concrete.

De mantelzorger beschikt vaak over veel ervaringsdeskundigheid. Hij wil ook vaak de zorg zelf

regelen, of er in elk geval invloed op kunnen uitoefenen.

De mantelzorger handelt meestal uit relationele en emotionele motieven en minder uit functionele.

Mantelzorg is niet altijd een bewuste keuze maar geeft meestal wel voldoening.

Toch kan het verlenen van mantelzorg ook spanningsvelden oproepen. Vaak begint men er

onvoorbereid aan, men rolt er als het ware in. Vooral bij partners is er vaak sprake van een morele

verplichting, minder van een vrije keuze. Soms stelt de mantelzorger te hoge eisen aan zichzelf en

heeft hij moeite grenzen te stellen en zorgtaken over te dragen. De belasting kan onverwacht zwaar

worden, het niet kunnen volhouden kan dan als falen worden gezien. Vaak ontbreekt het aan een plek

om zich te uiten en gesteund te voelen. Dit kan weer leiden tot gevoelens van isolement, chronische

vermoeidheid, zelfs tot burn-out. Veel problematiek van mantelzorgers is daarnaast terug te voeren op

inadequate communicatie tussen hen en de cliënt, de directe omgeving en/of betrokken hulpverleners.

Het overdragen van de zorg kan gepaard gaan met schuldgevoel bij de mantelzorger.

De mantelzorger waardeert het wanneer er goed wordt gecommuniceerd.

Medewerkers

Onze medewerkers zijn getraind en werken goed samen met mantelzorgers. Ze peilen de behoefte en zorgen

voor een optimale samenwerking en denken mee in het creëren van ruimte voor overbelaste mantelzorgers.